✍عمران خودآموز ?سریال تلویزیونی”ایلدا” با کارگردانی راما قویدل که مدتی است هر شب از شبکه یک سیما پخش میشود، حساسیتهایی را برانگیخته و نقد و نظرهایی را به دنبال داشته است. فارغ از ضعف و قوتهای مجموعه و نقد و نظرهای تخصصی که خاص تمام سریالها و تولیدات هنری است، جا دارد از […]
✍عمران خودآموز
?سریال تلویزیونی”ایلدا” با کارگردانی راما قویدل که مدتی است هر شب از شبکه یک سیما پخش میشود، حساسیتهایی را برانگیخته و نقد و نظرهایی را به دنبال داشته است.
فارغ از ضعف و قوتهای مجموعه و نقد و نظرهای تخصصی که خاص تمام سریالها و تولیدات هنری است، جا دارد از منظر فرهنگی و نگاه مدیریتی به این مجموعه نظری بیافکنیم و ایرادهای آن را کارشناسانه گوشزد کنیم.
?ابتدا بخشی از گفتههای تهیه کننده این اثر را بازگو میکنیم و سپس جهتگیری و کم و کیف سریال را از منظر فرهنگی به نقد مینشینیم.
?به گفته سیدعلیرضا سبط احمدی، تهیه کننده این اثر:《 این سریال با موضوع اتحاد و حماسه مردان و زنان عشایر مرزنشین در برابر متجاوزان به خاک این مرز و بوم و قصه ایستادگی و ایثار آنها از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۵۹ ساخته شده؛ بنابراین اصل قصه در مناطق مرزی غرب کشور میگذرد، جایی در مرز مشترک ایران و عراق. این داستان میبایست در مناطقی مانند ایلام و دهلران و مانند اینها رقم میخورد، اما کار کردن در این مناطق سخت بود و پیچیدگیهای خاص خودش را داشت.
?وی اضافه میکند:《جدا از اینکه این مجموعه دفاع مقدسی است، نگاهی به آداب، رسوم، سنتها،فرهنگ و زندگی غرب کشور کرده و روابط و دغدغهها و به تمام مناسبات رفتاری و اجتماعی مردم این بخش هم میپردازد.》
?سبط احمدی ادامه میدهد:《 این مجموعه با ۱۸۰ بازیگر که ۴۰ نفر از تهران و بقیه از لرستان و خوزستان بودند در گرمای ۴۵ درجه لرستان به سختی ساخته شده است》علاوه بر این، میگوید:《تا کی باید دوربین را در تهران و فضاهای بسته بگذاریم؟ دوربین رسانه ملی حق تمام مردم است که به همه جا سرک بکشد و بتواند فرهنگ و مشکلات آن منطقه را حتی در قالب کارهای نمایشی به تصویر بکشد.》
?وی در رابطه با لهجه استفاده شده در سریال، میگوید:《منطقه غرب کشور تا حدودی زبان مشترک دارند، حالا در قسمتهایی کردی-لری و در قسمتهایی لری، اما از آنجایی که قرار بود سریال ما از شبکه سراسری پخش شود، نمیتوانستیم گویش کامل محلی لری را در آن پیاده کنیم. به همین خاطر لحن و المانهای زبان لری را برای بازیگرمان ایجاد کردیم و گویش بقیه بازیگران را گذاشتیم به زبان فارسی بماند که تمام مردم کشور بتوانند آن را درک کنند.》
?حال، نگارنده ضمن تصدیق و تایید حماسهسازیهای مردم مرزنشین غرب کشور و تاکید بر حق آنان برای به تصویر کشیدن آن همه ایثار، دلاوری و رشادت، تولید و پخش سریال”ایلدا” را از باب جبران مافات و به مثابه حرفی از آن هزاران ارج مینهد و مساعی کارگردان و عوامل ارجمند آن را برای آن هدف متعالی پاس میدارد؛ لیکن از منظر فرهنگی، چند نقد و نکته به شرح زیر بیان میکند:
۱. برخلاف آنچه تهیه کننده “ایلدا” ادعا کرده و تهران محوری را به نقد نشسته است؛ این سریال در جایی که اصل قصه اتفاق افتاده است(مرز بین ایران و عراق، ایلام یا دهلران)، ساخته نشده و بنا به مصالحی در استان لرستان ساخته شده است؛ از سختیها و پیچیدگیهای کار در ایلام و دهلران داد سخن داده، و در عین حال از سختیها و گرمای ۴۵ درجه لرستان هم گلهمند است!
?یادآوری این نکته ضروری است که هر فیلمی در استان ایلام با موضوع دفاع مقدس ساخته شده است، مورد حمایت مردم، دستگاههای اجرایی و نهادهای انقلاب اسلامی قرار گرفته است.
۲. همانگونه که آقای تهیه کننده اذعان میکند از ۱۸۰ بازیگر سریال، ۴۰ نفر از تهران و بقیه از لرستان و خوزستان بودهاند و سهم استانی که صاحب قصه اصلی است صفر است، در حالی که ایلام، مهران و دهلران هنرمندانی به مراتب توانمندتر دارد و تنها “نوید محمدزاده” برای تایید این مدعا کافی است.
۳.اگر سریال “ایلدا” فقط به دنبال تبیین پیامهای ارزشی دفاع مقدس بود و ماموریت دیگری را برای خود تعریف نمیکرد، نقدها هم در همان ظرف مطرح میشدند، لیکن وارد شدن به ساحت فرهنگی و مناسبات رفتاری و اجتماعی مردمان مرزنشین غرب کشور، بسیار ظریف و مسئولیتآور و مصداق مَثَل:”کور کردن چشم برای اصلاح ابرو” است!
آیا کدام مولفه یا مزیت فرهنگی و اجتماعی مناطق مرزنشین ایلام بهویژه مهران و دهلران در این سریال، برجسته شده یا خواهد شد؟ زبان، گویش، لباس، موسیقی و آیینها و سنتهای مناطق مرزنشین ایلام، مهران و دهلران در کجای این سریال دیده شده است؟
ناآشنایی کارگردان و تهیهکننده این اثر با بافت فرهنگی، قومی و اجتماعی این مناطق، یک ملغمه گویشی، زبانی و موسیقایی را رقم زده که درک و تحلیل آن نیاز به هیچ سواد و تخصص هنری ندارد.
۴. آیا فتح میمک به عنوان سمبل رشادت عشایر و قبایل استان ایلام و صدها قصه و سوژه بکر و جذاب دیگر که در محدوده ۴۳۰ کیلومتری مرز ایلام و عراق اتفاق افتاده است، در کجای سریال”ایلدا” نیمنگاهی به آن شده است؟
۵.از نقد و نظرهای مطرح شده پیرامون “ایلدا” در رسانهها و شبکههای اجتماعی چنین برمیآید که این سریال بیش از آنکه مورد نقد مردم مرزنشین استان ایلام باشد، با نقد و گلایه شهروندان استان لرستان نیز مواجه شده است؛ چراکه لرستان راهی به مرز ایران و عراق ندارد و روایت این قصه آنچنان برای آنان غریب و دور ازذهن است که علیرغم استفاده از موسیقی و لهجه لری در این سریال، آنان را اقناع نمیکند. لرستانیهای عزیز و غیور که از دیرباز علقههای فرهنگی و سنتی زیادی با استان ایلام داشته و دارند، خود خالق قصهها و حماسههای زیادی در دوران دفاع مقدس بودهاند و شهدای گرانقدری به “ایلدا” (مادر ایل، مادر وطن) تقدیم کردهاند و این حق را دارند که فیلمها و سریالهای فاخری و مستقلی با قصههای واقعی آن استان برایشان بسازند نه اینکه با بدسلیقگی، قصههای عاریتی و متعلق به مناطق دیگر، به نام و با امکانات آنان روایت شود.
۶.اتحاد، همدلی و همزیستی مسالمت آمیز اقوام ساکن در غرب کشور اعم از کرد، لر، لک و عرب همواره زبانزد خاص و عام بوده است و در اقوال بزرگان، از دو قوم کرد و لر به عنوان دو بال زاگرس یاد شده است. در استان ایلام نیز چه بومیان و چه لرهایی که در ادوار پیشین به این دیار مهاجرت کردهاند، همواره مورد تکریم مردم ایلام بودهاند و خواهند بود. از این رو، هر گونه تلاش خواسته یا ناخواسته برای دستکاری در بافت و پازل فرهنگی منطقه، محکوم به شکست است و دژ تسخیرناپذیر در برابر شیطنتها یا ندانمکاریها، فرهنگ دیرپای مردمی است که ریشه در درازنای تاریخ دارد و در عصر جهانی شدن، هویتشان را قدر میدانند و چون جانشقسمت دوم و پایانی
?حال، نگارنده ضمن تصدیق و تایید حماسهسازیهای مردم مرزنشین غرب کشور و تاکید بر حق آنان برای به تصویر کشیدن آن همه ایثار، دلاوری و رشادت، تولید و پخش سریال”ایلدا” را از باب جبران مافات و به مثابه حرفی از آن هزاران ارج مینهد و مساعی کارگردان و عوامل ارجمند آن را برای آن هدف متعالی پاس میدارد؛ لیکن از منظر فرهنگی، چند نقد و نکته به شرح زیر بیان میکند:
۱. برخلاف آنچه تهیه کننده “ایلدا” ادعا کرده و تهران محوری را به نقد نشسته است؛ این سریال در جایی که اصل قصه اتفاق افتاده است(مرز بین ایران و عراق، ایلام یا دهلران)، ساخته نشده و بنا به مصالحی در استان لرستان ساخته شده است؛ از سختیها و پیچیدگیهای کار در ایلام و دهلران داد سخن داده، و در عین حال از سختیها و گرمای ۴۵ درجه لرستان هم گلهمند است!
?یادآوری این نکته ضروری است که هر فیلمی در استان ایلام با موضوع دفاع مقدس ساخته شده است، مورد حمایت مردم، دستگاههای اجرایی و نهادهای انقلاب اسلامی قرار گرفته است.
۲. همانگونه که آقای تهیه کننده اذعان میکند از ۱۸۰ بازیگر سریال، ۴۰ نفر از تهران و بقیه از لرستان و خوزستان بودهاند و سهم استانی که صاحب قصه اصلی است صفر است، در حالی که ایلام، مهران و دهلران هنرمندانی به مراتب توانمندتر دارد و تنها “نوید محمدزاده” برای تایید این مدعا کافی است.
۳.اگر سریال “ایلدا” فقط به دنبال تبیین پیامهای ارزشی دفاع مقدس بود و ماموریت دیگری را برای خود تعریف نمیکرد، نقدها هم در همان ظرف مطرح میشدند، لیکن وارد شدن به ساحت فرهنگی و مناسبات رفتاری و اجتماعی مردمان مرزنشین غرب کشور، بسیار ظریف و مسئولیتآور و مصداق مَثَل:”کور کردن چشم برای اصلاح ابرو” است!
آیا کدام مولفه یا مزیت فرهنگی و اجتماعی مناطق مرزنشین ایلام بهویژه مهران و دهلران در این سریال، برجسته شده یا خواهد شد؟ زبان، گویش، لباس، موسیقی و آیینها و سنتهای مناطق مرزنشین ایلام، مهران و دهلران در کجای این سریال دیده شده است؟
ناآشنایی کارگردان و تهیهکننده این اثر با بافت فرهنگی، قومی و اجتماعی این مناطق، یک ملغمه گویشی، زبانی و موسیقایی را رقم زده که درک و تحلیل آن نیاز به هیچ سواد و تخصص هنری ندارد.
۴. آیا فتح میمک به عنوان سمبل رشادت عشایر و قبایل استان ایلام و صدها قصه و سوژه بکر و جذاب دیگر که در محدوده ۴۳۰ کیلومتری مرز ایلام و عراق اتفاق افتاده است، در کجای سریال”ایلدا” نیمنگاهی به آن شده است؟
۵.از نقد و نظرهای مطرح شده پیرامون “ایلدا” در رسانهها و شبکههای اجتماعی چنین برمیآید که این سریال بیش از آنکه مورد نقد مردم مرزنشین استان ایلام باشد، با نقد و گلایه شهروندان استان لرستان نیز مواجه شده است؛ چراکه لرستان راهی به مرز ایران و عراق ندارد و روایت این قصه آنچنان برای آنان غریب و دور ازذهن است که علیرغم استفاده از موسیقی و لهجه لری در این سریال، آنان را اقناع نمیکند. لرستانیهای عزیز و غیور که از دیرباز علقههای فرهنگی و سنتی زیادی با استان ایلام داشته و دارند، خود خالق قصهها و حماسههای زیادی در دوران دفاع مقدس بودهاند و شهدای گرانقدری به “ایلدا” (مادر ایل، مادر وطن) تقدیم کردهاند و این حق را دارند که فیلمها و سریالهای فاخری و مستقلی با قصههای واقعی آن استان برایشان بسازند نه اینکه با بدسلیقگی، قصههای عاریتی و متعلق به مناطق دیگر، به نام و با امکانات آنان روایت شود.
۶.اتحاد، همدلی و همزیستی مسالمت آمیز اقوام ساکن در غرب کشور اعم از کرد، لر، لک و عرب همواره زبانزد خاص و عام بوده است و در اقوال بزرگان، از دو قوم کرد و لر به عنوان دو بال زاگرس یاد شده است. در استان ایلام نیز چه بومیان و چه لرهایی که در ادوار پیشین به این دیار مهاجرت کردهاند، همواره مورد تکریم مردم ایلام بودهاند و خواهند بود. از این رو، هر گونه تلاش خواسته یا ناخواسته برای دستکاری در بافت و پازل فرهنگی منطقه، محکوم به شکست است و دژ تسخیرناپذیر در برابر شیطنتها یا ندانمکاریها، فرهنگ دیرپای مردمی است که ریشه در درازنای تاریخ دارد و در عصر جهانی شدن، هویتشان را قدر میدانند و چون جانشان ارج مینهند.
احمد
تاریخ : ۲۳ - مهر - ۱۳۹۹
سلام
غیرت
تاریخ : ۲۳ - مهر - ۱۳۹۹
دلتو به همین حرفای پوچ ک میزنی خوش کن،هرجا پا گذاشتین اونجارو به گند وتعفن وبی فرهنگی کشیدین،ولا تو کار خدا ماندم شماها رو بغیرازخنداندن بشر برای چه خلق کرده؟??????
حیفه با اون دهن نجست حرف مقدس کوردها رو به زبان بیاری اگه امروز هم اسمی ازشماها برده میشه بخاطراینه که با کوردهاهمسایه بودین وگرنه تا هزارسال دیگه شماها دنبال سیخ وسنجاق هستین و آدم نمیشین،
اخه یکی نیست بهت بگه انشتین اگه کرمانشاه و ایلام مال لرها هستش چرا تو این دو استان صدهزار جمعیت ندارین،نعشه هستین و توهم زده وگرنه میخاستی زر بزنی اول فکر میکردی،در وصف شما همون بس که بختیاری ها هم شما رو بعنوان لر قبول ندارن،ملت کورد هم دم از جدایی بزنن بخاطراینه که ۵۰میلیون جمعیت دارن شماها چه؟
کوردها صاحب تمدن ماد هستن شماهاچه؟
کوردها ده ها حزب سیاسی و نظامی دارن شماها چه؟
کوردها ۲۰تا استان از اروپا تا آسیا دارن شما چه؟
کوردها صدها شخصیت سیاسی و فرهنگی و شاهان باستانی دارن شما چه؟
خیلی مانده کوردها رو بشناسی البته نه بیسواد مغزشاشی مثل تو
شهروند
تاریخ : ۲۳ - مهر - ۱۳۹۹
بابا همه ما خالق ما خداونده این نژادپرستی ها یعنی چه زبان و لهجه اختراع بشر است همه ی ما روزی به سوی خداوند خواهیم رفت و نگذاریم اونجا خجالت زده خدا بشیم
مهدی
تاریخ : ۲۳ - مهر - ۱۳۹۹
صدا و سیمای ایلام باید به شدت وارد میشد و اجازه تحریف زبان و فرهنگ کوردی اصیل ایلامو نمیداد متاسفانه شل عمل کردند مدیران و این بهانه ای میشه برای تحریفات بعدی
هوشنگ رمضانی
تاریخ : ۲۳ - مهر - ۱۳۹۹
این کسی که این متن را نوشته اصلا از تاریخ اطلاع ندارد فقط بر مبنای یکسری تعصب های قومی و نژادی صحبت کرده مناطق غرب متعلق به قوم لر و لک است حداقل از زبان و گویش این مردم خجالت نمیکشد تو که اطلاع نداری چرا اظهار نظر می کنی
آیلین
تاریخ : ۲۳ - مهر - ۱۳۹۹
ایلام اکثریت کورد هستن و لُر و لک و عرب گروه کمتری رو تشکیل میدن ،دهلران فقط اسمش دهلران هست هم کورد داره هم عرب و هم لر
کمال
تاریخ : ۲۳ - مهر - ۱۳۹۹
نقد جالب و درستی بود ممنون.
نیما
تاریخ : ۲۸ - مرداد - ۱۴۰۰
این کوردهای بیسوادی که میان اینجا و بیخبر از تاریخ به لرها توهین میکنن حداقل برن یکم تاریخ بخونن…بجز برخی کردپندار شده های لرتبار مابقی ایلات کرد تاریخی بیشتر از دویست سال در ایلام ندارند..برا خودتون امار و ارقام و درصد میدید بدون اینکه برگی از تاریخ مطالعه کرده باشید..اونکه بنام ریزوند و دریکوتد و دیگران کامنت گذاشتن و سنگ کرد را به سینه میزنن باید بگی خاک بر سر بی هویتتان….بله شما با معرفی ایلات و طوایف لر و لک ایلام بنام کرد جمعیت کرد ایلام را هفتاد درصد نشون میدید…حال آنکه ایل شوهان لر است ریره وند و قیاسوند و بسیاری از طوایفی که کرد معرفی میشوند لر لک زبانند..ای بیسوادای بدبخت تا کی جعل و دروغ.
احمد
تاریخ : ۸ - شهریور - ۱۴۰۰
ایلام از اول تاریخ خلقت لر بوده و هست،آخه کردها کلا ۲۰۰ سال قدمت ندارند چجوری ادعای خاک و سرزمین میکنند بخدا من تو کار بعضی ازین حضرات پانکرد موندم که با چه رویی میان میگن ایلام و کرمانشاه کرد بوده وقتی حتی نویسندگان خودتون هم میگن کرمانشاه داخل لرستان هست،دیگه از ایلام چه انتظاری باید داشت که بغل گوش لرستانه و نام دیگرش هم لرستان پشتکوه بوده،آیا پیکوه(لرستان)،قرینه پشتکوه(ایلام) نیست؟؟؟!!!!؟ آیا دهلران نشانه لر بودن بومیان این شهر نیست،آیا دره شهر،آبدانان و دهلران از لرستان جدا نشده و به ایلام داده نشده است،پس چطور عده ای معرض بیسواد که حتی کلمه ای از تاریخ ایلام رو نخوندند،ایلام رو به کردها میچسبانند که هیچ ربطی به آنها ندارد؟؟؟دوستی که میگی کردها ۳ برابر لرها قدمت دارند و مادها کورد بودن،جک بامزه ای گفتی،بازم ازین جوکا بگو